Boşanma Davalarının Çeşitleri Nelerdir?
Evlilik birliğinin sona erdirilmesi amacıyla açılan boşanma davaları, Türk Medeni Kanunu'nun 166. Maddesi kapsamında uygulamada temel olarak anlaşmalı boşanma davası ve çekişmeli boşanma davası olmak üzere iki farklı şekilde yürütülmektedir.
Boşanma davasının hangi türde açılacağı; eşlerin boşanma konusunda ve boşanmanın hukuki sonuçlarında anlaşmaya varıp varamadıklarına göre belirlenmektedir.
Bu yazımızda, anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarının özellikleri ile boşanma davası kapsamında ileri sürülebilecek fer'i talepler hakkında genel bilgiler paylaşacağız.
1. Anlaşmalı Boşanma Davası
Anlaşmalı boşanma, eşlerin hem boşanma iradesi hem de boşanmanın tüm hukuki sonuçları üzerinde uzlaşmaya varmaları halinde açılan dava türüdür.
Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. Maddesi uyarınca anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için aşağıdaki şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir:
* Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
* Eşlerin birlikte mahkemeye başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi,
* Tarafların boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında anlaşmış olmaları,
* Hazırlanan anlaşmalı boşanma protokolünün hâkim tarafından uygun bulunması,
* Tarafların duruşmada bizzat hazır bulunarak iradelerini serbestçe açıkladıklarının hâkim tarafından tespit edilmesi.
Anlaşmalı boşanma davalarında mahkeme, tarafların hazırladığı protokolü doğrudan kabul etmek zorunda değildir. Özellikle çocukların üstün yararı veya taraflardan birinin açıkça mağdur olacağı durumlarda hâkim gerekli gördüğü değişiklikleri önerebilir. Tarafların bu değişiklikleri kabul etmesi hâlinde boşanmaya karar verilebilir.
Şartların eksiksiz yerine getirilmesi halinde anlaşmalı boşanma davaları çoğu zaman tek celsede sonuçlanabilmektedir.
2. Çekişmeli Boşanma Davası
Eşlerin boşanma konusunda veya boşanmanın sonuçları hakkında anlaşmaya varamamaları halinde çekişmeli boşanma davası açılır.
Bu davalarda mahkeme;
* Tarafların iddia ve savunmalarını,
* Sunulan yazılı delilleri,
* Tanık beyanlarını,
* Bilirkişi ve uzman raporlarını (gerektiğinde),
* Sosyal ve ekonomik durum araştırmalarını,
* Çocuğun üstün yararını
değerlendirerek karar verir.
Çekişmeli boşanma davaları, uyuşmazlığın kapsamına, delillerin toplanma sürecine ve yargılamanın yoğunluğuna bağlı olarak anlaşmalı boşanma davalarına göre daha uzun sürebilmektedir. Uygulamada bu süre 2-3 yıl ortalamasında görülmektedir.
Bu nedenle dava açılmadan önce hukuki sürecin doğru planlanması ve taleplerin eksiksiz belirlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Hukuki Destek Neden Önemlidir?
Boşanma davaları yalnızca evlilik birliğinin sona ermesiyle sınırlı olmayıp; velayet, nafaka, tazminat ve mal rejiminin tasfiyesi gibi tarafların ekonomik ve kişisel haklarını doğrudan etkileyen önemli hukuki sonuçlar doğurmaktadır.
Bu nedenle davanın niteliğinin doğru belirlenmesi, taleplerin eksiksiz hazırlanması ve sürecin usul kurallarına uygun şekilde yürütülmesi, hak kaybı yaşanmaması açısından büyük önem taşımaktadır.
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları, her ne kadar aynı sonuca yani evlilik birliğinin sona ermesine hizmet etse de, yargılama usulleri ve süreçleri bakımından önemli farklılıklar göstermektedir.
Boşanma sürecine ilişkin haklarınızın korunabilmesi için davanın özelliklerine uygun hukuki değerlendirme yapılması ve profesyonel hukuki destek alınması önemlidir.
